رازق صادقی: اگرچه معاون اقتصادی معاونت برنامه ريزی رييس جمهوری تعداد افراد زير خط فقر را 14 تا ۱۵ ميليون نفر اعلام کرده است اما به نظر میرسد که آمار اعلام شده مربوط به خط فقر خشن است که جامعه به آن دچار شده و تعداد افراد زير خط فقر بيش از اينهاست و حدود ۵۰ درصد جمعيت با مشکل فقر روبه رو است.

در عين حال به دليل اين که بيان اين آمارها همواره نگرانی مردم را در پی دارد، آمار واقعی هرگز ارايه نمیشود و اين رقم همواره تقريبی است. در حال حاضر با در نظر گرفتن درآمد روزانه دو دلار و تامين 200ر۲ تا 500ر۲ کالری در روز برای هر نفر به عنوان خط فقر، حدود 50 درصد از جمعيت کشور زيرخط فقر زندگی میکنند. در عين حال با اضافه شدن شاخصهايی همچون رفاه، تفريح و بيمه به اين مجموعه آماری، اين رقم به 80 درصد میرسد.

از سوی ديگر، اگر برای دهکهای اول تا هفتم نيز يک زندگی اوليه را در نظر بگيريم براساس درآمد مورد نياز جهت تامين نيازهای اساسی، خوراکی و غيرخوراکی از قبيل پوشاک و مسکن زندگی اين دهکها نيز زير خط فقر قرار میگيرند. فقر نسبی، فقر مطلق و فقر خشن جزو انواع فقر است که به دليل تنوع و تعريف آن در سطوح درآمدی مختلف تقسيم شده است. خط فقر در تمام کشورها تعريف شده و دولتها با اعلام آن حمايتهای لازم را از افرادی که زير خط فقر هستند به عمل میآورند. به عنوان مثال اگر افرادی زير خط فقر 600 يورويی در اروپا باشند از دولت کمک میگيرند اما اگر بالاتر از آن باشند به نسبت رشد درآمد خود ماليات میدهند.

آنچه مسلم است دولت با اعلام خط فقر نوعی آگاهی را به مردم جامعه میدهد و مردم نيز براساس آن آگاهی انتظاراتشان را تعريف میکنند و برنامه ريزی میکنند تا خرج و دخل خود را به تعادل برسانند. تورم، رکود و بيکاری از جمله عوامل تاثيرگذار بر شکل گيری خط فقر است چرا که موجب کاهش قدرت خريد مردم میشود.

در حال حاضر از آن جا که در اقتصاد ايران، نظارتی موثر بر ثروت، توليد و… در چارچوب قانون وجود ندارد، برخی نابسامانیها از جمله رانت خواری و… گسترش فقر و عميق شدن فاصله طبقاتی را فراهم آورده است. در عين حال به نظر میرسد با فراگير شدن قانون تامين اجتماعی تا حدودی بتوان خط فقر را در کشور کاهش داد، هر چند که اين موضوع نيز همچون دارو و مسکن است که حل آن حمايت همه جانبه دولت و مسوولان را میطلبد. دولت برای کاهش فقر در شرايط درآمد 100ميليارد دلاری نفت بايد به نظام باز توزيع درآمد، ماليات بر مصرف و ارزش افزوده توجه کند تا ثروت و فقر را در گروههای مختلف درآمدی کنترل کند./سرمایه/